Airco in mijn Citroën SM
Mijn Citroën SM is een fantastische rijdersauto waarmee ik al heel wat prachtige ritten heb gemaakt. Zoals naar Le Ferté-Vidame en tijdens de legendarische ‘Citron Pressé’. Maar wie een SM bezit, weet één ding zeker: zonder airconditioning kan het interieur van deze Franse GT in de zomer extreem warm worden.
Aangezien mijn SM origineel zonder airco uit de fabriek is gerold, besloot ik zelf de uitdaging aan te gaan. Niet omdat het moet, maar omdat het sleutelen aan deze complexe techniek mij enorm veel positieve energie geeft. Het resultaat? Een uniek project waarbij klassieke techniek en modern koelcomfort samenkomen.
De zoektocht naar onderdelen: het boodschappenlijstje
Het achteraf inbouwen van een compleet aircosysteem in een SM vraagt om een lijstje aan componenten:
- Verdamper en expansieventiel
- Moderne compressor (pomp) en condensor
- Droger, trinary switch, relais en bedrading
- Recirculatieklep en krachtige ventilatoren
- Op maat gemaakte aircoslangen en koppelingen
Het belangrijkste onderdeel is de verdamper. Deze hoort in het interieur aan de bijrijderskant, vlak onder het dashboardkastje. Omdat de verdamper exact in de originele behuizing van de blower-motor moet passen, is het noodzakelijk om hier een origineel exemplaar voor te bemachtigen. Gelukkig is de behuizing bij een auto zonder airco nagenoeg gelijk. Op de verdamper heb ik direct een nieuw expansieventiel gemonteerd. Als de verdamper eenmaal binnen is, kun je de rest van de onderdelen vrijwel allemaal nieuw aanschaffen.
Foto: het boodschappenlijstje.
Modernisering van het systeem: Pomp en condensor
Hoewel mijn SM geen airco had, is de auto vanuit de fabriek gelukkig wel voorbereid. De poelie voor de aircosnaar zit al op de centrale as en de montageplek voor de compressor is aanwezig. Zelfs in de kabelboom zitten op diverse plekken afgetapete aansluitingen die vrijgemaakt kunnen worden.
Als compressor heb ik gekozen voor een moderne Sanden-compressor. Dit is een efficiënte, soepel draaiende upgrade die de zware en ouderwetse originele York-pomp vervangt.
De condensor vergde wat paswerk. Mijn eerste keuze was iets te groot, waardoor de meedraaiende koplampen van de SM werden geblokkeerd. Uiteindelijk heb ik gekozen voor een compacte, zeer efficiënte serpentine flow condensor, die ik met aluminium strips strak aan de radiateur heb bevestigd.
Foto: de verdamper gemonteerd onder het dashboardkastje.
Foto: het nieuwe expansieventiel op de verdamper.
Foto: de moderne Sanden compressor op zijn plek.
Foto: de serpentine flow condensor gemonteerd.
Foto: het pershulzenapparaat voor het op maat maken van de slangen.
Aircoslangen op maat persen met O-ring koppelingen
Origineel maakt Citroën bij dit systeem gebruik van oude flare-verbindingen (optromp-koppelingen). Om het systeem maximaal lekvrij en betrouwbaar te maken voor de toekomst, heb ik op twee aansluitingen na alles omgebouwd naar moderne O-ring verbindingen. Alleen bij de originele verdamper sluiten de nieuwe slangen nog aan met de oude flare-koppelingen.
Om de slangen perfect passend te krijgen rondom de Maserati V6-motor, heb ik een professioneel pershulzenapparaat aangeschaft. Hiermee kon ik alle moderne barrier-slangen in de werkplaats exact op maat maken en voorzien van de juiste koppelingen.
Zelf slangen nodig? Sinds dit project beschik ik over alle apparatuur om aircoslangen professioneel op maat te persen met O-ring koppelingen voor jouw klassieke of unieke project.
Het vacuümsysteem en de unieke recirculatieklep
In een SM zonder airco ontbreekt de recirculatieklep. Deze klep zit op het blowerhuis en wordt aangestuurd door het vacuümsysteem van de auto. De klep is essentieel, omdat deze ervoor zorgt dat de reeds gekoelde interieurlucht wordt hergebruikt in plaats van dat er constant warme buitenlucht wordt aangezogen. Het vinden van deze klep met de juiste bediening was een flinke uitdaging, maar via Facebook wist ik bij Citroën André een prachtig New Old Stock (NOS) exemplaar te scoren.
Foto: de zeldzame NOS recirculatieklep.
Koeling en elektra: Optimaal thermisch beheer
Een aircosysteem produceert veel warmte, dus extra koelcapaciteit is noodzakelijk. De originele ventilatoren (die slechts 3,5 Ampère trokken) heb ik vervangen door twee krachtige Spal-ventilatoren van 10 Ampère stuk. Deze zuigen de buitenlucht krachtig door zowel de condensor als de radiateur.
Het thermocontact in de radiateur (origineel 68/82 graden) was aan de lage kant en is vervangen door een slim 2-traps contact:
- Bij 88 °C slaat Fan 1 op vol vermogen aan.
- Stijgt de temperatuur door naar 92 °C? Dan komt Fan 2 er op vol vermogen bij.
- Zodra de airco wordt ingeschakeld en de druk stijgt, gaan beide fans automatisch op halve kracht in serie draaien om de condensor direct te koelen.
De droger heeft een plekje gekregen net achter de radiateur aan de accuzijde, op zijn plek gehouden door een zelfgemaakt beugeltje. Op de droger is een trinary switch gemonteerd die het systeem elektronisch beveiligt:
- Schakelt de compressor direct uit als de druk daalt onder de 2,5 bar (lekkage) of stijgt boven de 28,5 bar (overdruk).
- Schakelt de koelfans in op laag vermogen zodra de druk de 15,5 bar passeert.
Subtiele bediening in het interieur
Om de elektronica veilig aan te sturen, zijn er vier extra gezekerde relais geplaatst op basis van een prachtig, op maat getekend schema.
Origineel springt de airco in een SM direct aan zodra je de interieurventilator inschakelt. Dat wilde ik anders. Ik wilde de vrijheid om zelf te kiezen. Daarom heb ik een subtiele airco-schakelaar met een ijskristal in het dashboard verwerkt. Nu kan de ventilator gewoon draaien, en met één druk op de knop transformeer ik het interieur in een heerlijk koele oase.
Foto: het op maat gemaakte elektrische schema.
Het eindresultaat: Een coole auto
Voordat het systeem gevuld kon worden, moest de installatie uitvoerig getest worden. Ik heb het systeem een uur lang diep gevacumeerd met de vacuümpomp. Na een uur wachten stond de meter nog exact op dezelfde stand: een prachtig bewijs dat het handgemaakte leidingwerk 100% luchtdicht is!
Het vullen met modern koudemiddel heb ik laten uitvoeren door een bevriende garagist. Het resultaat is een perfect functionerende, ijskoude airconditioning in een van de meest iconische Franse klassiekers. Laat de warme zomerritten maar komen!
Foto: de subtiele airco-knop met het ijskristal in het interieur.
Foto: het vacumeren van het aircosysteem.
Foto: een coole auto.
Foto: de glimmende Citroën SM, klaar voor een comfortabele rit.
Maak jouw eigen website met JouwWeb